Categorie archief: Sitgesblog

Het Kasteel van Kafka in Sitges

Onbewust ken je waarschijnlijk verschillende werken van de beroemde Catalaanse architect Ricardo Bofill, maar waarschijnlijk niet “het kasteel van Kafka”; dicht bij Sitges, in Sant Pere de Ribes.

afbeelding van het gebouw
Het kasteel van Kafka in de oorspronkelijke situatie
(foto: Wikimedia commons)

Bekende werken van deze architect zijn bijvoorbeeld de nieuwe terminal I van de luchthaven van Barcelona, of – als je met de auto naar Sitges komt – de vreemde piramide-achtige constructie met bakstenen sculpturen langs de snelweg bij de grensovergang met Frankrijk. In Barcelona ken je wellicht het scheepszeilvormige hotel W dat aan zee staat, aan het eind van de wijk Barceloneta.

Het “Castell de Kafka” staat tussen Sant Pere de Ribes en Sitges in de wijk Vallpineda. Als je vanaf  Sant Pere de Ribes komt, en je gaat de snelweg over, zie je het gebouw in de verte aan de linkerkant liggen, boven op een heuvel.

plattegrond met ligging van het Castell
Ligging van het kasteel van Kafka tussen Sitges en Sant Pere de Ribes

Bofill heeft dit gebouw in 1968 ontworpen waarbij hij de ideeën van de Engelse Archigram-beweging als
uitgangspunt nam. De Archigram-beweging was een groep architecten die vond dat de bouwkunst zich moest laten inspireren door de ontwikkelingen in de ruimtevaart, de elektronica en de luchtvaart;  technologieën die in de jaren ’60 een enorme ontwikkeling doormaakten.

Dit leidde tot de zogenaamde ‘Plug-in’ architectuur. Hierbij worden verschillende elementen gemonteerd op een basis, zoals componenten op een printplaat in de elektronica. Bofill plaatste de wooneenheden als kubussen rond een centrale structuur. In die kubussen zaten kant-en-klare onderdelen gemonteerd. Zo heeft hij bijvoorbeeld van grote ronde rioolpijpen raamopeningen gemaakt en die in houten wanden geplaatst.

El Castell de Kafka bestaat uit 90 kleine wooneenheden die wel bijzonder efficiënt zijn ingedeeld.  Oorsponkelijk had het gebouw een donkerblauwe kleur, later is het zandkleurig geschilderd en hebben de bewoners soms wat aanpassingen gedaan die de uitstraling van het gebouw niet ten goede komen.

De naam Castell de Kafka

Castell de Kafka verwijst naar het boek “Das Schloss” (Het slot, ofwel Het kasteel) van de Tjechische
schrijver Franz Kafka (1883-1924).

In dat boek is niets wat het lijkt te zijn. Er is een kasteel in het dorp waar het boek zich afspeelt, maar niemand weet wat er precies gebeurt in het kasteel en het is moeilijk om contact te krijgen met de kasteelbeheerders. Niemand heeft zicht op de gesloten gemeenschap. Iedere dorpsbewoner heeft een mening, maar die meningen spreken elkaar vaak tegen. Toch heeft iedere bewoner ontzag voor ‘het kasteel’

Ricardo Bofill

De architect Ricardo Bofill (1939) is in Catalonië geboren en zijn bureau (Taller de Arquitectura)
staat in Barcelona. Naast de al genoemde werken heeft hij ook een post-moderne wijk gebouwd in
Montpellier (Antigone) en in Marne-la-Vallee bij Parijs (Les Espaces D’Abraxas)

In Nederland heeft Bofill de gebouwen ontworpen rond het Burgemeester De Monchyplein in Den Haag. In België heeft hij het hoofdkantoor van S.W.I.F.T ontworpen in Terhulpen, net onder Brussel.

Alle ontwerpen zijn te zien op de onderstaande website:

http://www.ricardobofill.com/projects/ 

Wie is toch de man die jaarlijks het vuurwerk verzorgt in Sitges?

Over een week viert Sitges weer het feest van Santa Tecla. Dit feest wordt net als het festa major in augustus, al decennia lang met een groots en spectaculair vuurwerk ingeluid. Dat vuurwerk wordt vaak door meer dan honderdduizend mensen bekeken en is befaamd in heel Catalonië. Er bestaat ook een bijzondere band tussen het bedrijf dat dit vuurwerk verzorgt en Sitges.

Door wie wordt dit vuurwerk verzorgd? En hoe komt het dat juist in Sitges zoveel nieuwe vuurwerk uitingen worden getoond?

Sitges heeft deze vuurwerkspektakels voornamelijk te danken aan één man: Isidre Pañella i Virella. Deze vuurwerktechnicus is in 1938 in Sitges geboren en in de jaren ’60 kwam hij werken bij het vuurwerkbedrijf Igual. Dit vuurwerkbedrijf is al in 1880 opgericht en het heeft internationaal verschillende grote vuurwerkspektakels op zijn naam staan. Isidre Pañella werd “art director” bij dit bedrijf en hij heeft in die functie vele vernieuwingen op vuurwerkgebied bedacht.

Als ‘Sitgetaan’ is Isidre Pañella een samenwerking met de gemeente Sitges aangegaan om hier jaarlijks de noviteiten van de firma te demonstreren tijdens het vuurwerk dat ook toen al werd georganiseerd tijdens de feesten. Het bedrijf kon vervolgens internationale relaties en geïnteresseerden uitnodigen om ze de nieuwste ontwikkelingen te tonen. Het vuurwerk van Sitges werd hiermee een soort ‘etalage’ voor het bedrijf Igual fireworks. De vuurwerkuitingen werden vervolgens elders getoond, bijvoorbeeld bij de Olympische spelen van Barcelona (1992) Athene (2004) en Londen (2012), de FIFA worldcup in Brazilië (2014) of de Europese spelen in Bakoe (2015)

Inmiddels is Isidre Pañella gepensioneerd, maar hij is nog wel als adviseur verbonden aan de vuurwerkshows in Sitges. Hij is inmiddels een soort van ere-burger van Sitges en heeft op de plaça dels Artistes (plein van de artiesten) een eigen plaquette gekregen te midden van alle andere kunstenaars en artiesten die uit Sitges komen of een sterke band met de plaats hebben. Het plein is overigens niet meer dan een parkeerplaats naast het oude slachthuis (escorxador) van Sitges.

De vuurwerkshows in Sitges duren een klein half uurtje en ze beginnen meestal om 23.00 uur.

Het vuurwerk wordt op de kerk gemonteerd, op het plein en de trap voor de kerk, de grote golfbreker in het verlengde van de trap en ook op boten in zee, en de op de volgende golfbreker. De totale lengte van de vuurwerkopstelling bedraagt soms zo’n 500 meter en zoals gezegd komen er tussen de 100.000 en 200.000 duizend mensen op af.

Mij is ook wel eens gevraagd of ik wist hoeveel zo’n vuurwerkshow nu kost. Daar ben ik nog niet achter gekomen, maar als ik zo rond kijk op internet hoeveel een gemiddelde grote vuurwerkshow kost, denk ik dat het niet raar is om te veronderstellen als elke bezoeker van het vuurwerk een euro zou doneren, de kosten van het vuurwerk gedekt zullen zijn…

Als je dus op 23 augustus of op 22 september in Sitges bent, zorg er dan voor dat je tegen 23.00 uur aan zee staat of op het strand zit. De shows zijn werkelijk overweldigend.

Update oktober 2018:
Helaas is Isidre Pañella op 21 oktober 2018 overleden op 80 jarige leeftijd

(Isidre Pañella i Virella en zijn plaquette)

De reuzen van Sitges

Ze zijn er tijdens elk officieel feest bij: Els Gegants de Sitges, ofwel: De reuzen van Sitges. Tijdens de processies van het festa major en Santa Tecla bijvoorbeeld of tijdens Corpus Christi. Al decennia lang lopen en dansen ze meerdere keren per jaar door de straten van Sitges en staan ze tijdens de feestperiodes opgesteld in het voorportaal van het stadhuis, wachtend tot er weer een volgende ommegang begint vol met dans en muziek en vuur of bloemen.

Het zijn er nu zes, maar er zijn ook tijden geweest dat Sitges het met twee reuzen moest doen. Wat is eigenlijk hun oorsprong? Waarom zijn het er zes?

Lees verder De reuzen van Sitges

Malvasia: een Griekse verrassing in Sitges

Ooit van ‘Jofre de les Escales’ gehoord?
Aan deze Catalaanse strijder in dienst van de krijgsheer Roger de Flor, hebben we de heerlijke dessertwijn ‘Malvasia de Sitges’ te danken die regelmatig op de kaart staat van de betere restaurants in Sitges en omgeving. In ieder geval volgens de legende…

Deze wijn komt oorspronkelijk uit Griekenland en de legende wil dat Jofre een stronk van de Malvasia-druif mee nam naar Sitges na de strijd tegen de Turken aan het begin van de 14e eeuw. Een goed en succesvol idee, al had het niet veel gescheeld of we hadden nu niet meer van deze heerlijke wijn kunnen genieten.

malvasia-liggend

Lees verder Malvasia: een Griekse verrassing in Sitges

De schilder ‘El Greco’ en Sitges

vierkant-greco 400 jaar geleden overleed in Toledo ‘El Greco’. Spanje herdenkt deze Grieks/Spaanse schilder dit jaar op verschillende plaatsen.Op de wandelboulevard langs het strand van Sitges staat het eerste standbeeld ter wereld dat voor hem is opgericht. Waarom staat dat beeld in het Catalaanse Sitges en niet in Toledo waar hij zijn grootste faam verwierf? De schilder Santiago Rusiñol speelt hierin een hoofdrol…

Lees verder De schilder ‘El Greco’ en Sitges